sterrenbeelden
Ook al zijn er vele miljoenen sterren in het sterrenstelsel, optimistische schattingen zijn dat er niet meer dan tienduizend vanaf de aarde zichtbaar zijn. Interstellair gas en stof ontnemen ons het zicht op sterren die verder weg staan. Naar sterren kijken is al veel generaties een favoriet tijdverdrijf. Beschavingen van duizenden jaren geleden hadden perfect zicht op de sterren; mensen waren veel meer buiten en er was nog geen lichtvervuiling die tegenwoordig zo vaak het zicht verslechtert. De manier waarop wij sterren tegenwoordig identificeren wordt nog steeds beïnvloed door de wijze waarop men in de oudheid tegen sterren aankeek: als sterrenbeelden. Sterrenbeelden zijn configuraties van sterren zoals ze vanaf aarde te zien zijn, maar omdat de ruimte driedimensionaal is, hebben sterrenbeelden niets te maken met waar sterren zich in werkelijkheid bevinden. Door de eeuwen heen hebben allerlei beschavingen sterren vrij willekeurig gegroepeerd om ze een kader te geven. De meeste moderne sterrenbeelden komen van de oude Grieken. In de Almagest (“Grote verhandeling over de sterrenkunde”), het boek van Ptolemeus, komen achtenveertig sterrenbeelden voor die nog steeds worden gebruikt. De Almagest vatte de Griekse kennis van de sterrenkunde samen.

Een van de makkelijkst herkenbare sterrenbeelden is Orion. Volgens de Griekse mythologie was Orion de beste jager in de wereld. Het sterrenbeeld is waarschijnlijk het bekendste van alle sterrenbeelden, omdat het vanaf de meeste plekken op aarde in de loop van het jaar te zien is. Orion bestaat uit meerdere heldere sterren, waaronder de twee superreuzen Rigel en Betelgeuze, de op zes en negen na helderste sterren aan de hemel. Orion is het beroemdst om zijn riem met de drie heldere sterren Alnitak, Alnilam en Mintaka. Ten Zuiden van de riem kan ook de Orionnevel worden gezien. Orion wordt geflankeerd door twee jachthonden: de sterrenbeelden Canis Minor en Canis Major. Orion strijdt tegen de stier, weergeven door het sterrenbeeld Taurus. Orion, zijn honden en Taurus zijn niet de enige mythologische personages aan de nachtelijke hemel; Hercules, Cygnus, Andromeda en Cassiopeia horen ook bij de 48 sterrenbeelden van Ptolemeus. Twaalf van die oude sterrenbeelden zijn voor de astrologie van bijzonder belang. De twaalf tekens van de dierenriem liggen dicht bij de ecliptica zodat alle planeten (behalve de excentrische Pluto, die overigens ook geen planeet is, maar een dwergplaneet) er doorheen bewegen. Zo komt het dat astrologen voorspellingen doen op grond van welke planeet zich in welk sterrenbeeld bevindt.

Tegenwoordig erkent de Internationale Astronomische Unie 88 sterrenbeelden. De meeste nieuwe toevoegingen komen van het zuidelijk halfrond, die de Grieken in de oudheid nog niet tot hun beschikking hadden. Veertien van de nieuwe sterrenbeelden zijn in de achttiende eeuw door de Franse sterrenkundige Nicolas Louis de Lacaille tijdens een reis naar Kaap de Goede Hoop in kaart gebracht. Populaire sterpatronen die door de Internationale Astronomische Unie niet worden erkend, worden asterismen genoemd. Ze zijn een gemakkelijk herkenbaar deel van een groter sterrenbeeld; zo is bijvoorbeeld de riem van Orion een asterisme. Het bekendste asterisme is de Grote Steelpan, in Groot-Brittannië beter bekend als de Ploeg. Hij maakt deel uit van het sterrenbeeld Ursa Major (Grote Beer) en is alleen op het noordelijk halfrond zichtbaar.
Van oudsher was het waarnemen van de hemel voor de mens van grote betekenis. Het was een middel om jaarcycli en langere tijdsduren te meten, berekenen en voorspellen. In vroege beschavingen zagen sterrenkundigen patronen in de sterren waarmee tijd en plaats konden worden vastgelegd. Het was misschien onvermijdelijk dat de onveranderlijk lijkende aard van het hemelruim ertoe leidde dat die patronen werden gekoppeld aan en zelfs vereenzelvigd met de goden. Daarom werden sterren en sterpatronen ingebouwd in mythologieën over de wapenfeiten van de goden en hun contact met de mensen; veel namen van sterrenbeelden wijzen hierop. Het verband tussen sterren en goden en de onveranderlijke aard van de sterren leidde ook tot het geloof dat ze op de een of andere manier het lot van individuele personen en samenlevingen bepaalden. In het verleden beoefenden veel sterrenkundigen ook astrologie; ze probeerden de toekomst af te leiden uit de plaats van de sterren en de sterrenbeelden. Het bekendste astrologische symbool is de dierenriem, een kalender uit sterrenbeelden die in de loop van het jaar na elkaar aan de hemel van het noordelijk halfrond te zien zijn. Men geloofde (en sommige mensen geloven nog steeds) dat het dominante sterrenbeeld ten tijde van de geboorte het karakter en het lot van een persoon bepaalt. In het westen ontwikkelden het onderwijs en de kennis zich op basis van de kennis en het onderwijs van de Grieken en Romeinen en daardoor zijn veel internationaal erkende namen voor sterren en sterrenbeelden uit de klassieke oudheid afkomstig. De meeste sterrenbeelden zijn zichtbaar vanaf het noordelijk halfrond, maar sommige, zoals het Zuiderkruis, zijn alleen te zien op het zuidelijk halfrond. Bij het kijken naar de sterren van een bepaald sterrenbeeld is het belangrijk om te onthouden dat ze vanaf aarde gezien weliswaar in hetzelfde gebied aan de hemel staan, maar lichtjaren van elkaar verwijderd kunnen zijn.
Wilt u ons contacteren dan kan dat